Co daje przynależność do związku zawodowego? Czy warto się zapisać do organizacji związkowej? Związek zawodowy to organizacja pracowników, którzy dobrowolnie zrzeszają się, by wspólnie bronić interesów pracowniczych, a także mieć wpływ na poprawę sytuacji społecznej i materialnej członków związku. Czy warto zapisać się do związku zawodowego? Od stycznia 2019 roku do związku zawodowego mogą zapisywać się nie tylko pracownicy zatrudnieni w ramach umowy o pracę. Mogą się również zapisywać osoby współpracujące z firmami na podstawie umów-zleceń i innych niepracowniczych stosunków zatrudnienia, samozatrudnieni, a także stażyści i wolontariusze. Jak wstąpić do związku zawodowego? Znaczna część pracowników nie chętnie wstępuje do związku zawodowego z uwagi na silne upolitycznienie niektórych ZZ. Dwie z trzech największych central związkowych – Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ) i NSZZ „Solidarność” są kojarzone odpowiednio z lewą i prawą stroną sceny politycznej. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w Forum Związków Zawodowych. Zrzeszone w forum, związki wywodzą się z konkretnej branży, jak np. Wolne Związki Zawodowe Pracowników Gospodarki Wodnej i Ochrony Środowiska. W dużych firmach może działać jeden albo kilka związków zawodowych powiązanych ze wspomnianymi centralami. Wystarczy wypełnić deklarację związkową i zobowiązać się do opłacania składek członkowskich, by stać się pełnoprawnym członkiem związku zawodowego. Jeśli na terenie firmy nie działa żaden Związek Zawodowy, a jego istnienie byłoby korzystne dla pracowników? Wtedy można założyć Związek Zawodowy, do czego wystarczy trzech członków-założycieli (w formalnościach pomoże z pewnością każda z central). Mogą być obawy, że pracodawca może dość nerwowo zareagować na wieść o próbie założenia związku na terenie firmy. Aby uniknąć takim sytuacją, ustawodawca zabezpieczył interesy pracowników, którzy będą tworzyć komitet założycielski związku – zostali oni objęci szczególną ochroną i bez istotnych przyczyn nie można zwolnić ich z pracy, ani zmienić im warunków zatrudnienia na mniej korzystne. Związek zawodowy, a ochrona przed zwolnieniem z pracy? Najważniejszy argumentem dla tych, którzy zamierzają wstąpić do związku zawodowego jest ochrona przed zwolnieniem. Niestety, wiara, że związkowca nie można zwolnić, a przynależność do zakładowej organizacji związkowej chroni każdego jest nieco na wyrost. Zależy to od tego, czy i jakie funkcje w związku pełni pracownik. Najbardziej chronieni są przewodniczący związku zawodowego, członkowie komitetu założycielskiego i pracownicy wskazani uchwałą do reprezentowania związku. W ich wypadku wypowiedzenie umowy o pracę lub jej zmiana na mniej korzystną nie jest możliwa. Pracodawca nie musi się przejmować ochroną związkowca tylko w kilku wypadkach – gdy związkowiec ciężko naruszy obowiązki pracownicze lub okaże się, że wykonuje pracę i działania na rzecz konkurencji. Oczywiście szeregowy działacz również może liczyć na wsparcie i ochronę związku zawodowego. Związek zawodowy, a korzyści z przynależności. Szeregowy związkowiec szybko się dowie, że szefostwo ma zamiar pozbyć się go z firmy. Stanie się tak ponieważ pracodawca musi zapytać organizację związkową, czy ta będzie reprezentować swojego członka i czy nie ma go na specjalnej liście, tak zwanej „ochronce”. Związek zawodowy informację o zamiarze zwolnienia przekazuje pracownikowi. W następstwie, poinformowany pracownik idzie na zwolnienie lekarskie, które potrafi ciągnąć się tygodniami. Mniej liczne związki z przyczyn oczywistych nie mają możliwości zatrudnienia prawnika, specjalizującego się w prawie pracy. Związki mają jednak swoje regionalne centrale, które współpracują z prawnikami albo ich zatrudniają. Szeregowy pracownik – albo samemu albo przez swoją zakładową organizację związkową, z takiej pomocy może zawsze skorzystać. W sytuacjach szczególnych, gdy trzeba skierować sprawę na drogę postępowania sądowego, można wesprzeć się związkowymi prawnikami, którzy będą reprezentantami na rozprawach). Związek zawodowy, a wpływ na fundusz Socjalny Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) musi powstać w firmach, w których – licząc w pełnych etatach – pracuje minimum 50 osób. Pieniądze do funduszu socjalnego trafiają na konto regularnie jako odpis i z biegiem czasu tworzą sporą kwotę. To z tych pieniędzy finansowane jest wsparcie wyjazdów pracowniczych na tzw. wczasy pod gruszą, paczki czy bony świąteczne, a także dopłaty do turnusów, kolonii czy obozów dla dzieci. Pracownicy poprzez związek zawodowy mogą mieć wpływ na sposób dzielenia tych pieniędzy na konkretny cel (np. więcej środków przeznaczą na świąteczne bony, mniej na wczasy pod gruszą itp). Związki zawodowe, a bezpieczeństwo pracy. Nie wszyscy pracownicy zdają sobie z tego sprawę, ale nad bezpieczeństwem w pracy czuwają również związki zawodowe. Związki powołują społecznego inspektora pracy, który reprezentuje interesy i dba o bezpieczeństwo wszystkich pracowników. Do inspektora można zgłosić wszystkie uwagi związane z bezpieczeństwem wykonywanych zadań zawodowych. A poprawa warunków pracy leży w interesie wszystkich – zarówno pracowników, jak i pracodawców. Związek zawodowy, a ustalanie wynagrodzeń. Związkowcy mają znaczny wpływ na kształtowanie systemu wynagrodzeń i premii w firmie. Uzgodnienia Związków Zawodowych, podpisane z pracodawcą, między innymi w zakładowym układzie zbiorowym pracy, regulaminach czy zasadach wynagradzania obejmują nie tylko związkowców, ale wszystkich zatrudnionych w przedsiębiorstwie. Związki zawodowe, mogą również negocjować bardzo istotny z punktu widzenia pracowników, plan urlopowy.
